De afgelopen week stond voor Stichting Behoud Open Landschap volledig in het teken van de windenergie in het Groene Hart en de besluitvorming in Zuid-Holland. Met meerdere belangrijke momenten rond de Herziening 2025 hebben wij ons opnieuw laten horen.
Gedurende deze intensieve week hebben wij dit als team gedaan. Laura van Gasteren-Donker, Willem Beekhuizen, Cor Heemskerk en Rob van Hoort waren alle drie de dagen aanwezig. Michiel van Gasteren sloot op donderdag en vrijdag aan. Tijdens de hoorzitting op vrijdag werd het team verder versterkt door Aad Blom, Marleen Beekhuizen , Louw Feenstra en Annelies Osinga. Samen hebben we vanuit verschillende invalshoeken – juridisch, medisch en maatschappelijk – onze zorgen en standpunten ingebracht.
Commissie E&E: besluitvorming niet vooruitlopen
Op woensdag 8 april vond de vergadering plaats van de commissie Energie & Economie (E&E). Op de agenda stond onder andere de startnotitie voor het vervolg van het omgevingsbeleid windenergie.
Gedeputeerde Staten (GS) wilden deze startnotitie gelijktijdig behandelen met de Herziening 2025 Zuid-Holland. Een meerderheid van de Provinciale Staten (PS) vond dit, net als wij, te voorbarig. De startnotitie ging er namelijk vanuit dat het beleid rondom windenergie in het Groene Hart al was aangepast, terwijl daar nog geen besluit over is genomen.
Het uitstellen van deze behandeling tot na de zomer is daarom een belangrijk signaal. Het voorkomt dat de besluitvorming over windenergie onder druk komt te staan en zorgt voor een zorgvuldiger proces.
Inspreken over planMER en Lansingerland
Tijdens dezelfde vergadering was er aandacht voor de voortgang van windenergie in Lansingerland. Dit was voor ons aanleiding om in te spreken.
Het proces in Lansingerland laat zien waar het vaker misgaat. Er is een planMER voor windenergie opgesteld dat door de Commissie m.e.r. als onvolledig is beoordeeld. Toch stelt GS dat het, na beperkte aanvulling, voldoende is om op te beslissen.
Dezelfde werkwijze zien we terug bij het OER en de Herziening 2025. Daarmee komt een zorgvuldige besluitvorming over windturbines onder druk te staan.
Tijdens het inspreken hebben wij dit vanuit verschillende invalshoeken toegelicht. De juridische risico’s van besluiten op basis van onvolledige informatie zijn benoemd, net als de gebrekkige onderbouwing van gezondheidsaspecten. Ook het afnemende vertrouwen van inwoners in het proces kwam duidelijk naar voren.
Daarnaast is aangekondigd dat er een klacht richting de Europese Commissie wordt voorbereid over de gevolgde procedure.
Open Huis provincie: veel misverstanden over windenergie
Op 9 april vond het Open Huis plaats van de provincie Zuid-Holland. Dit participatiemoment is bedoeld om in gesprek te gaan over het omgevingsbeleid en windenergie.
In kleinere groepen werd gesproken over de uitwerking van plannen. Door het uitstellen van de startnotitie ontstond er zichtbaar ongemak bij de provincie. Tegelijk gaf dit ons de ruimte om ons standpunt helder te maken.
Wij hebben benadrukt dat wij niet tegen windenergie zijn, maar voor een zorgvuldig proces. Daarbij moet gezondheid bij windturbines, net als veiligheid en leefomgeving, vanaf het begin serieus worden meegenomen.
Tijdens de gesprekken bleek dat er nog veel onduidelijkheid is over de eisen aan een planMER, over gezondheidsrisico’s en over afstandsnormen. Ook de hoogtebeperkingen door luchtvaartveiligheid zijn niet bij iedereen bekend, terwijl deze wel bepalend zijn voor wat er überhaupt mogelijk is.
Hoorzitting 10 april: brede zorgen over windturbines
Op 10 april vond de hoorzitting plaats over de ingediende zienswijzen op de Herziening 2025 Zuid-Holland. Dit was een intensieve dag met ongeveer zestig insprekers over windenergie en windturbines.
De zorgen bleken breed gedragen. Inwoners, raadsleden en wethouders uit onder andere Kaag en Braassem, Nieuwkoop en Alphen aan den Rijn spraken zich uit. Het noorden van het Groene Hart was sterk vertegenwoordigd.
Ondanks het grote aantal insprekers heeft ook onze stichting zich duidelijk laten horen. Wij hebben benadrukt dat een zorgvuldige besluitvorming over windenergie in het Groene Hart alleen mogelijk is als alle relevante informatie vooraf volledig en juist beschikbaar is.
Hoe nu verder met de besluitvorming?
De komende weken wordt het iets rustiger. Op 13 mei vindt het debat plaats in de Provinciale Staten. Daarna volgt op 3 juni de definitieve besluitvorming over de Herziening 2025.
Tot die tijd blijven wij in gesprek met Statenleden. Ons doel blijft helder: een zorgvuldig proces rond windenergie in het Groene Hart, waarin gezondheid, leefomgeving en juridische kwaliteit centraal staan.
De vergadering van 8 april 2026 is hier terug te zien. De vergadering van 10 april 2026 is hier terug te zien. (vanaf 3:37:30 beginnen de insprekers uit het noorden van Het Groene Hart)