Op 11 maart 2026 spraken inwoners in bij de Commissie Energie & Economie van de provincie Zuid-Holland over de herijking van het RES-bod van Holland-Rijnland. Tijdens de vergadering werden zorgen gedeeld over de haalbaarheid van de energieambities, de gevolgen voor het Groene Hart en mogelijke effecten van windturbines op gezondheid.
Inspraak bij provincie over energietransitie
Op woensdag 11 maart 2026 vond in het provinciehuis van Zuid-Holland een vergadering plaats van de Commissie Energie & Economie (E&E). In deze commissie worden onderwerpen besproken die te maken hebben met energiebeleid, economische ontwikkeling en de energietransitie in de provincie.
Tijdens zulke vergaderingen kunnen inwoners en organisaties gebruikmaken van het recht om in te spreken. Daarmee kunnen zij hun kennis, zorgen en informatie rechtstreeks delen met Provinciale Staten voordat politieke besluiten worden genomen.
Tijdens deze vergadering maakten Willem Beekhuizen, Michiel van Gasteren en Cor Heemskerk gebruik van deze mogelijkheid. Cor Heemskerk sprak deze ochtend in plaats van Rob van der Hoort.
De inspraak ging over de herijking van het RES-bod van Holland-Rijnland en de mogelijke gevolgen voor het Groene Hart.
Redelijkheid van de RES-ambities
Cor Heemskerk sprak namens Rob van der Hoort over de vraag of de huidige energieambities nog wel redelijk zijn.
Hij wees erop dat de provincie Zuid-Holland bij het opstellen van de Regionale Energiestrategieën (RES) een doel heeft gekozen dat aanzienlijk hoger ligt dan het landelijke gemiddelde.
Voor de regio Holland-Rijnland komt dit neer op ongeveer 165% van het landelijke gemiddelde. Tegelijk ligt in deze regio het Groene Hart, een gebied met een grote landschappelijke en ruimtelijke waarde.
Daarom werd de vraag gesteld of het verstandig is om deze ambities te blijven nastreven, nu het landelijke doel voor duurzame elektriciteit op land inmiddels is bereikt.
Gezondheid en windturbines
Willem Beekhuizen ging vervolgens in op de gezondheidseffecten van grootschalige windenergie.
In een brief van de regio Holland-Rijnland aan Gedeputeerde Staten worden zorgen over gezondheid al genoemd als een belangrijk knelpunt bij de uitvoering van energieprojecten.
Beekhuizen wees onder andere op ervaringen van omwonenden bij windparken in Swifterbant. Daar melden bewoners hinder en slaapproblemen, ondanks dat wordt voldaan aan de geldende normen.
Daarnaast wordt internationaal steeds meer onderzoek gedaan naar de mogelijke effecten van laagfrequent geluid van windturbines.
Volgens Beekhuizen is het daarom belangrijk dat bij verdere besluitvorming het voorzorgsbeginsel wordt toegepast en dat gezondheidsrisico’s vooraf zorgvuldig worden meegewogen.
Veranderde context van de energietransitie
Michiel van Gasteren ging in op de veranderde situatie van de energietransitie. Hij noemde drie ontwikkelingen die belangrijk zijn voor de herijking van de energieambities:
- signalen vanuit de regio dat het huidige RES-bod mogelijk niet realistisch is
- het feit dat het landelijke doel van 35 TWh duurzame elektriciteit op land al is bereikt
- de sterke groei van zonnepanelen op daken
Volgens hem roept dit de vraag op of het nog proportioneel is om zware ruimtelijke ingrepen in open landschappen zoals het Groene Hart voor te bereiden.
Hij riep Provinciale Staten op om ruimte te geven voor een herijking van de energie-ambities, zodat de energietransitie ook ruimtelijk en maatschappelijk in balans blijft.
Vragen van Statenleden
Na de drie insprekers stelden verschillende Statenleden vragen.
Daarbij werd onder andere ingegaan op de gezondheidsaspecten van windturbines, mede naar aanleiding van ervaringen van omwonenden in Swifterbant.
Ook vroegen Statenleden of de onderzoeken waarnaar werd verwezen met de commissie gedeeld kunnen worden. Daarnaast werd gevraagd naar het advies van de Commissie voor de milieueffectrapportage (Commissie m.e.r.) en de mogelijke gevolgen daarvan voor de verdere besluitvorming over de herziening van het provinciale omgevingsbeleid.
De insprekers hebben deze vragen tijdens de vergadering beantwoord en aangegeven dat aanvullende informatie met de commissie kan worden gedeeld.
Nagesprek met Statenleden
Na afloop van de vergadering is met verschillende Statenleden verder gesproken. Daarbij is aanvullende informatie gedeeld over de energietransitie, de positie van het Groene Hart en de mogelijke gevolgen voor gezondheid en leefomgeving.
Het doel van deze gesprekken is om Provinciale Staten goed te informeren, zodat zij bij toekomstige besluiten een zorgvuldige afweging kunnen maken.
Voor Stichting Behoud Open Landschap staat daarbij centraal dat het open polderlandschap van het Groene Hart behouden blijft en dat gezondheid en leefomgeving zwaar meewegen in de keuzes die worden gemaakt.